Het Linksysteem (4MAT)

Connect — Waarom, rechts

Je schreef ooit op dezelfde dag twee heel verschillende gedachten op. Maanden later besefte je dat ze eigenlijk over hetzelfde onderliggende idee gingen — maar niets in je systeem had je dat verteld. Ze stonden gewoon allebei op hun eigen plek, onwetend van elkaar.

Attend — Waarom, links

Het patroon: één ordening (chronologisch, of per map) laat maar één soort relatie zien tegelijk. Elke andere relatie tussen je notities blijft onzichtbaar, tenzij je toevallig terugdenkt aan wat je maanden geleden schreef. De vraag die daaruit volgt: wat als een notitie meer dan één plek tegelijk kon hebben?

Image — Wat, rechts

Een link die maar één kant op wijst, is een straat met eenrichtingsverkeer — je komt aan, maar niemand die daar al stond weet dat jij er bent. Een net van straten die naar elkaar terugwijzen, laat je overal vandaan overal komen.

Inform — Wat, links

Twee lagen tegelijk. Folgezettel geeft elk kaartje een adres voor zijn dichtstbijzijnde buur — 1, 1a, 1a1 — zo opgebouwd dat je altijd tussen twee bestaande kaartjes kunt inschuiven. Kruisverwijzingen negeren dat adres volledig en springen naar willekeurig welk ander kaartje. De index wijst niet naar alles, maar naar een handvol ingangen. Digitaal voegt daar één ding aan toe dat op papier onmogelijk was: de backlink, die automatisch laat zien wie er naar jou verwijst.

Practice — Hoe, links

Pak één bestaande notitie. Voeg er één expliciete “zie ook”-link aan toe naar een notitie die er specifiek op voortbouwt, op tegenspreekt, of een voorbeeld van is — niet zomaar “verwant”. Kijk daarna of die andere notitie de link vanzelf laat zien, of dat je hem daar met de hand moet terugzetten.

Extend — Hoe, rechts

Doorloop vijf oudere notities. Zoek deze keer niet naar het voor de hand liggende vervolg, maar naar één kruisverwijzing naar iets uit een heel ander deel van je notities — iets waarvan je zelf verrast bent dat het bij elkaar hoort.

Refine — Wat als, links

Bekijk na een week je links. Zijn het vooral vage “hoort bij hetzelfde onderwerp”-links, of specifieke relaties — bouwt voort op, spreekt tegen, is een voorbeeld van, beantwoordt een vraag uit? Waar het vaag is, maak je het scherper.

Perform — Wat als, rechts

Open het backlinks-paneel van één notitie en leg voor elke inkomende link uit waarom hij daar staat. Lukt dat niet voor een link, dan is dat geen notitie om te laten staan, maar een link om te repareren of weg te halen.